Ջինգալով հացը կը ծագի Արցախէն, լեռնային շրջան մը, ուր պատմականօրէն գիւղական համայնքները մեծապէս կախեալ եղած են բնութեան տուածէն։
Ան գարնանային ուտեստ մըն էր, երբ վայրի խոտաբոյսերը կը ծլէին ձմեռն անցնելէն ետք։ Ընտանիքները — յատկապէս կանայք — կ՚երթային դաշտերը զանոնք հաւաքելու, եւ այսպէս պատրաստութիւնը կը դառնար համայնքային ու եղանակային գործունէութիւն մը։
Թէեւ այսօր ան կրնայ թուիլ բարդ՝ խոտաբոյսերու բազմազանութեան պատճառով, իրականութեան մէջ ան ծնած է որպէս համեստ ճաշ մը։
Ան միս կամ թանկարժէք բաղադրիչներ չէր պարունակեր․ պարզապէս միջոց մըն էր օգտուելու բնութեան ընձեռածէն։ Սղութեան ժամանակներուն, նոյնիսկ շրջանի հակամարտութիւններու ընթացքին, ջինգալով հացը շարունակած է մնալ որպէս սննդի կարեւոր աղբիւր։
Ամէն ընտանիք ունէր իր խոտաբոյսերու խառնուրդը — որոշ բաղադրատոմսեր կը ներառեն 20-էն աւելի տեսակներ — ինչ որ իւրաքանչիւր տարբերակ կը դարձնէր եզակի։
Խմորը պարզ է, սակայն գաղտնիքը կը կայանայ մեղմ եւ դառն խոտաբոյսերու հաւասարակշռութեան, նուրբ կտրատման եւ տաք սաճի վրայ արագ թխելու մէջ։
Ջինգալով հացը միայն ուտեստ մը չէ․ ան հայկական ինքնութեան կենդանի արտայայտութիւն մըն է։
Ան դարձած է Արցախի խոհանոցի խորհրդանիշներէն մէկը եւ ժողովուրդին դիմացկունութեան նշան։ Փառատօներու եւ մշակութային հաւաքներու ընթացքին, անոր պատրաստութիւնը յաճախ կը կատարուի տեղւոյն վրայ՝ որպէս աւանդութիւնը պահպանելու միջոց։
https://www.instagram.com/reel/DW4waYhBAy3/?igsh=aTNhcDZ5czkxZHBv
Անուշ ըլլայ։
Enjoy!